Son zamanlarda sıkça duyduğumuz gluten; buğday, arpa, çavdar
gibi tahılların yapı taşı olarak kabul edilen bir protein türüdür. Özellikle
ekmek tüketiminin bile oldukça yüksek oranda olduğu ülkemizde, neredeyse her
öğünümüzde glutenli besinler bulunuyor diyebiliriz.
Makarnayı kaynattığınızda, suda oluşan kayganlık mutlaka
dikkatinizi çekmiş olmalı. Bunun sebebi de makarnanın içerisinde glüten barındırmasıdır.
Protein ailesi içerisinde yer alan glüten, yapısı itibari ile büyük olduğundan
her bünyede sindirilemeyebiliyor. Kuvvetli bir metabolizmaya sahip olan
bireylerin vücut yapısı, alınan glüteni törele edebiliyor.
Özellikle sağlıklı beslenmenin daha fazla önem kazandığı son dönemlerde, glütensiz diyetler oldukça popüler. Ancak enteropati, çölyak hastalığı olanlar ve glüten hassasiyeti bulunan bireylerin, glüten tüketmemesi gerektiğini de belirtmek isteriz.
Glutensiz Beslenmenin Yararları Nelerdir?
- Glutensiz beslenmek, sindirim sistemi üzerindeki
sorunları gidermeye yardımcı olur. - Gluten barındırmayan besinleri tüketmeniz,
enerjinizi arttırmayı sağlar. - Beslenmenizde glüten içermeyen besinler
tüketerek, kilo verme sürecinizi hızlandırabilirsiniz. - Glutensiz beslenme çölyak hastalarında oluşan
kronik enflamasyonu giderebilir. - Gluten tüketmediğinizde, daha sağlıklı ve güçlü
tırnaklara sahip olursunuz. - Gluten içeren besinlerden kaçınarak, dikkat
dağınıklığınızı en aza indirebilirsiniz. - Kansızlık sorununuzun önüne geçmek istiyorsanız,
glütensiz beslenmeye özen göstermelisiniz. - Saç derisinin sağlığını olumsuz yönde etkileyen glütenin
alımını azaltmanız halinde daha sağlıklı saçlara sahip olduğunuzu fark
edeceksiniz. - Glutensiz beslenerek, kan şekeri seviyenizin
düşmesini engelleyebilirsiniz. - Vücudunuzdaki ödem şişkinliklerinin yok olmasını
istiyorsanız, glütensiz beslenmeye özen göstermelisiniz. - Glutensiz beslenmek, tiroid sorununu olanlar
için oldukça önemlidir.
Gluten Hassasiyeti ve İntoleransı Nedir?
Gluten kelimesi, İngilizce glue yani yapışkan sözcüğünden
temellini alıyor. Tahıl grubu besinlerde bulunan 30 proteinden biridir. Gluten
hassasiyeti, vücut tarafından buğday, arpa ve çavdar gibi besinlerin içerisinde
bulunan glütenin sindirememesi anlamına gelmektedir.
Çölyak rahatsızlığı olmadığı ve buğday, tahıl alerjisi
olmadığı halde bu rahatsızlıkların belirtilerini gösteren, tahılların içerisinde
yer alan proteinlere karşı vücut tarafından reaksiyon gösterilmesi durumunda glüten
intoleransından şüphelenilmektedir.
Sindirim sisteminin sağlıklı bir şekilde çalışmasına engel olan glüten intoleransı görünen bireylerde; kansızlık ve aşırı kilo verme en çok karşılaşılan belirtilerin başında gelmektedir. Karın ağrısı, ishal, yorgunluk, ödem ve şişkinlik, depresyon da glüten intoleransı belirtileri arasındadır.
İçerisinde Gluten Bulunduran Besinler Nelerdir?
- Makarna, kuskus vb… tahıl ürünleri,
- Buğday, çavdar, arpa
- Unlu mamüller ve şekerlemeler
- Malt,
malt tatlandırıcılar ve malt ürünleri - Graham unu, tabii buğday unu, arpa, fosfat unu
- Patates kızartması,
- Milkshakeler,
- Gıda ve bira boyası,
- Cipsler ve kahvaltılık gevrekler
- Kek, kurabiye ve benzeri yiyeceklerde
- Hazır çorbalar ve işlenmiş et, bulyonlarda
- Hazır soslarda, bazı bakliyat ürünlerinde
- Çin tuzu, soya sosu, lesitin
- Modifiye gıda nişastası
Gluten Barındırmayan Besinler Hangileridir?
Mısır, pirinç, kinoa, keten, darı, süpürge darısı, tapyoka,
karabuğday, ararot, amarant ve saf yulaf içerisinde glüten bulunmayan besinler
arasında yer aldığından, glüten hassasiyeti ve glüten intoleransı bulunan
bireylerin rahatlıkla tüketebilecekleri gıdalardır.
Ayrıca glütensiz beslenmeye karar verdiyseniz; meyve, sebze,
kırmızı ve beyaz et, balık ve deniz ürünleri, süt ürünleri ve kuruyemişleri de glüten
içermediğinden tüketebilirsiniz.
Beslenmenizde glütensiz un tercih etmek isterseniz; Hindistan cevizi unu, badem unu, fındık unu
ya da esmer pirinç unu da kullanabileceğinizi belirtelim.
Nişasta içeren glütensiz yiyecekler; pirinç, soya, patetes, fasulye, kinoa, ararot, amaranth, teff, keten tohumu ve chia tohumu da bu grupta yer almaktadır.
