Kırmızı ve beyaz kan hücrelerinin sağlıklı olmasını sağlayan
dalak, kanın pıhtılaşması için gerekli olan trombositlerin korunmasından da
görevlidir. Son derece önemli bir organ olan dalak, karnın sol üst bölümünde ve
göğüs kafesinin hemen altında yer almaktadır.
Dalak, enfeksiyon ya da kan hastalıkları gibi bazı sağlık
sorunlarının tetiklemesi ile büyümeye başlar. Dalak büyümesi sonrasında
işlevlerini sağlıklı ve düzgün bir şekilde yerine getiremeyen dalakta, şişme
meydana gelmektedir. Ancak pek çok kişi, dalak büyümesi sorunu yaşadığını,
rutin doktor kontrolleri sırasında öğrenmektedir.
Hayati fonksiyonların her birini etkileyebilen dalak büyümesinde, kırmızı kan hücreleri ile normal olanlarında filtrelenmesine neden olur. Bu durumda kan dolaşımındaki sağlıklı kan hücrelerinin sayısında azalma meydana gelir. Ayrıca aşırı seviyedeki kırmızı kan hücreleri ve trombositler, dalağı tıkayarak çalışmasına engel olabilirler.
Dalak Büyümesinin Sebepleri Nelerdir?
- Vücutta oluşan enfeksiyonlar, (Mononükleoz gibi
viral…) - Sıtma gibi parazit içeren enfeksiyonlar,
- Siroz gibi karaciğeri etkileyebilen hastalıklar,
- Frengi ve endokardit enfeksiyonlar, (kalbin iç
zarının enfeksiyonu) - Çeşitli hemolitik anemi rahatsızlıkları,
- Hodking hastalığı gibi lenfomalar,
- Lösemi ve miyeloproliferatif neoplazmalar gibi
kan kanserleri, - Niemann-Pick ve Guatr gibi metabolik
hastalıklar, - Karaciğer ve dalaktaki damar üzerinde oluşan
basınç - Karaciğer ve dalaktaki basınç sebebi ile bu
damarlara giden kan pıhtılarıdır.
Dalak Büyümesinin En Sık Rastlanan Belirtileri;
- Mide üzerinde baskı yapan büyümüş dalak
nedeniyle, yemek yemeden şişkin hissetmek ya da az yemekte mideye rahatsızlık
verilmesi, - Dalak organının bulunduğu bölge ve civarında
ağrı hissetmek, - Sebepsiz halsiz, bitkin ve yorgun hissetmek,
- Kansızlık yani anemi rahatsızlığı,
- Sol üst karından çıkarak, sol omuza yayılan
ağrılar, - Sık görülmeye başlanan enfeksiyon durumları,
- Kolay kanama yaşanması ve ciltte kolay morarma
yaşanması, - Gece uykuda görülen terlemeler,
- Solgunluk, ciltte cansız bir görünüm,
- Zayıf ve sağlıksız görünen bir bedene geçiş,
- Hıçkırık ve nöbet şeklinde gelen yüksek ateş,
- Sürekli tokluk hissi,
- Karın veya midede oluşan kramp ve ağrılar en sık
rastlanan belirtilerdir.
Dalak Büyümesi Olanlar Nasıl Beslenmeli?
Gün içerisinde sık sık su içmek en önemli noktalardan
biridir. Ortalama olarak bir yetişkin günde 2 litre su içmeye özen
göstermelidir. Su ile vücuttaki toksinlerden arınabilir, kanın temizlenmesine
yardımcı olabilirsiniz.
Ayrıca elma, zencefil, kiraz, yaban mersini, havuç, kereviz, biber, salatalık, marul, brokoli, çilek, semiz otu, kekik, kuşkonmaz, karanfil, kişniş dalak büyümesine iyi gelen besinler arasındadır. Bir uzmandan yardım alarak kendinize yeni bir beslenme planı oluşturmanız en sağlıklı tercih olacaktır.
Dalak Büyümesinde Tedavi Süreci Nasıldır?
Ciddi bir sağlık sorunu olan dalak büyümesinin sebebi her ne
olursa olsun, tanımlanamıyorsa ya da tedaviye yanıt alınamıyorsa cerrahi
müdahale gerekebilmektedir. Ameliyat ile dalağın çıkartılması mümkündür. Ancak
bu aşama öncesinde, bazı önlemler almak yerinde olabilir.
Dalağı yoran bir spor ile ilgileniyorsanız, spor sürenize
kısıtlama getirilebilir. Aksi halde dalakta meydana gelecek yırtıklar ile daha
ciddi sorunlar yaşayabilirsiniz. Dalak büyümesinin tedavisinde, öncelikli olan
bu duruma neyin sebep olduğunu saptamak gerekiyor. Sebebe uygun bir tedavi
süreci geçireceğinizi bilmelisiniz.
Çoğu vakada dalağın alınmasına gerek kalınmadan, alınan
önlemler ve tedavi süreci ile cerrahi müdahaleye gerek kalmayabiliyor. Tüm alternatifler
değerlendirilmesinin ardından, tedaviye olumlu bir cevap alınamaması durumunda,
splenektomi olarak tanımlanan dalak büyümesi ameliyatı yapılabilir.
Ameliyat sonrasında ise vücut bazı bakterileri temizleyememektedir. Bu durumda bireyin enfeksiyonlara karşı direnci düşmektedir. Savunmasız kalan bedeni güçlendirebilmek ve enfeksiyonlara karşı koruyabilmek için bazı aşılar yapılabilir ya da doktorunuzun önereceği bazı ilaçları kullanmak durumunda kalabilirsiniz.
