Spor yapan bireylerin dikkatini, dengesini, hızını,
kuvvetini sağlıklı bir şekilde kontrol ederek, yavaşlama, hızlanma ya da yön
değiştirme gibi faaliyetlerini gerçekleştirebilmesi için sinir ile kas
koordinasyonunu kontrollü bir şekilde yapmasını sporcunun çevikliği olarak
nitelendiririz.
Bir uyarıcıya yanıt olarak meydana gelen çeviklik; bireylerin
kolay, pratik ve akıcı olarak eylemlerini değiştirebilmesi olarak tanımlamak da
mümkündür. Çeviklik ve hareket yeteneği
bir sporcu için oldukça önemli bir kavramdır.
Çeviklik; profesyonel sporcu ya da spora yeni başlayan biri olması fark etmeksizin, antrenman performansını doğrudan etkileyebilen bir olgudur. Ayrıca çalışma performansınızı doğrudan etkileyecek, yaptığınız spora uygun bir ayakkabı seçmeniz gerektiği de hatırlatalım. Koşu ayakkabısı, tenis ayakkabısı ya da basketbol ayakkabısı gibi farklı spor dallarına özel tasarlanan ürünleri tercih etmelisiniz.
Çalışma sırasında bir harekete karar vermek ile uygulamak arasındaki süre sporcunun ne kadar çevik olduğu ilgilidir. Spor yapanlar için bir hayli önemli olan çeviklik, pratik yaptıkça gelişebildiğinden spesifik olarak hazırlanan çeviklik antrenmanları ile desteklenebilmektedir.
Çeviklik Performansını Etkileyen Unsurlar Nelerdir?
Çeviklik performansını etkileyebilen bileşenleri sürat, güç
ve kuvvet olarak ayırabiliriz. Ancak bu temel öğelere ulaşabilmek için bazı
faktörler esas alınarak gruplandırma yapılmaktadır. Algısal karar verme
mekanizmaları ve yön değiştirmeli sürat olarak iki ana grupta çevikliği
sınıflandırmak mümkün.
Algısal karar verme mekanizmaları; görsel tarama, çevre
hakkında bilgilenme, önsezi ve hareket kalıbı ile farkındalık olarak kendi
içerisinde ayrılmaktadır. Yön değiştirmeli sürat ise genel olarak teknik, düz
sürat performansı, bacak performansı ve antropometri şeklinde sınıflandırılır.
Çeviklik performansınızı arttırmanızı sağlayacak, çeviklik
egzersizlerini uygulayabilirsiniz. Ancak dikkat etmeniz gereken nokta, egzersiz
setleri arasında gereksinim duyulacak enerjiyi toplayabilmeniz için kısa aralar
vererek, dinlenmenizdir.
Yaklaşık olarak 10 saniyelik bir egzersiz seti sonrasında,
bir sonraki çalışma için ihtiyacınız olan enerjiyi toplamak adına 30 saniye
kadar dinlenmelisiniz. Vücudunuza kazandıracağınız çeviklik, kontrol
mekanizmanızın yanı sıra formunuzu da geliştireceğiniz anlamına gelmektedir.
Ayrıca spor sırasında hareket kabiliyetinizden ödün vermek istemiyorsanız, özel teknolojiler kullanılarak tasarlanan, ultra esnek yapıları ile konfor sunan eşofman takımı modellerini tercih edebilirsiniz. Böyle soğuk havalarda kendinizi koruyabilecek ve teri buharlaştıran teknolojileri ile de sporunuzu rahatça yapabileceksiniz.
Etkili Çeviklik Egzersizleri;
- Duvarda top sektirme çalışmaları,
- İleri ve geri sprint çalışmaları,
- Battle Ropes yani kalın halat çalışması,
- Sistemli hazırlanan ip atlama egzersizleri,
- 5 Koni çemberi ile çalışmak/ Zig-zag drill,
- Tek ayak üzerinde yukarıya zıplamalar,
- Öne, yana, geriye ve ileriye adım atarak yapılan
çalışmalar, - Yüksek hızda ve seri olarak uygulanan geriye
adım atma ve kayma adımları ile çalışmak, - Düz çizgide denge oluşturma egzersizleri,
- Gölge ve ayna çalışmaları tekniği ile yapılan
egzersizler, - Merdiven ile yapılan hızlı ayak hareketi
çalışmaları çeviklik çalışmalarına örnektir.
Sporda Çeviklik Kazanmanın Faydaları Nelerdir?
- Spor çalışmaları ve antrenmanlar sırasında,
beklenmeyen ve ani gelişen durumlarda daha çabuk reaksiyon verebilmeyi sağlar, - Çeviklik ve koordinasyon sistemi arasındaki
bağlantının kurulması halinde, sporcunun bir uyarı sonrasında daha hızlı bir
şekilde tepki göstermesinin yanında, doğru egzersize hız kaybetmeden
geçebilmesine yardımcı olmaktadır. - Yapılan egzersiz ve spor sırasında vücudun
farklı durumlarda nasıl pozisyon alması gerektiğini bilmeyi sağlar, - Çalışmalarda meydana gelebilecek ani bir durum
ya da olası sakatlanmaların birçoğundan atik hareketlerle kurtulmaya yardımcı
olur, - Özellikle uzatılmış egzersiz çalışmalarında
submaksimal kuvvet üretebilmeye destek olmaktadır, - Artan çeviklik performansı, sporcuların
nöromüsküler farkındalığını geliştirmeye yardımcı olur, - Sporcunun çalışmaları üzerindeki hakimiyetini
geliştirmesine ve kontrollü çalışmasına imkan tanımaktadır. - Takım sporları gibi birden fazla kişi ile
uygulanan ekip sporlarında, sporcuların bireysel performansını belirlemede
oldukça etkili bir faktördür, - Sporcu kaçınılmaz olarak bir sakatlanma
yaşayacağını anladığında, daha çevik ve hızlı hareket ederek vücudunda oluşacak
hasar riskini en aza indirebilmektedir. - Gelişen çeviklik performansı ile reaksiyon
zamanlaması ve koşu mekanizmasının da gelişmesi sağlanmaktadır.
