Takıntılı düşünce ve davranışların, bireylerin günlük
yaşamlarını etkileyeceği seviyeye ulaşmasına obsesif kompulsif bozukluk yani
OKB denilmektedir. Saplantı bozukluğu olarak da bilinen bu hastalık, tedavi
edilmesi mümkün olan bir psikiyatrik bozukluktur.
Zihni kurcalayarak endişe, kaygı ve korku gibi duyguların
yaşanması ile bireylerde kendini tekrarlayan davranışlarda bulunmasına neden
olan obsesif kompulsif bozukluk, ilerleyen dönemlerde kişinin hem kendisini,
hem de çevresindekileri etkileyebiliyor.
Düşüncelerin zihinde oluşturduğu stres duygusunu hafifletmek isteyen kişiler, bir takım zorlayıcı eylemleri yapmaktan kendilerini alıkoyamazlar. Halk arasında takıntı olarak da adlandırılan bu durum, bireylerin yaşam kalitesini düşürmesinin yanı sıra zamanla yorucu bir hal almaktadır.
Obsesif Kompulsif Bozukluğun Nedenleri;
Obsesif kompulsif bozukluğun nedeni tam olarak belirtilemese
de, konu ile ilgili yapılan çalışmalar çevresel ve biyolojik faktörlerin önemli
ölçüde etkisinde kalınması sonucunda ortaya çıktığı kanısına varılmıştır.
Ruhsal bir hastalık olan obsesif kompulsif bozukluk eğer
çevresel faktörler nedeni ile meydana geldi ise bireylerde ciddi yaşam
değişiklikleri gözlemlenebiliyor. Bu çevresel faktörlerin başında taciz, yaşam
şartlarındaki ani değişiklikler, evlilik, taşınma, çocuk sahibi olma, hastalıklar,
sevilen birinin kaybı, iş ya da okul yaşamındaki problemler ve ilişki kaygıları
gelmektedir.
Obsesif kompulsif bozukluğun biyolojik sebeplere dayanması ise biraz daha karmaşıktır. İnsan vücudunun sağlıklı bir şekilde faaliyetlerini sürdürebilmesi için beyinde bulunan çok sayıdaki nöronun birbirleri ile iletişim halinde olması gereklidir. Bu iletişim, elektriksel sinyaller ile sağlanır. Beynin bir bölümünde oluşan aşırı aktivite yaşanması durumunda obsesif kompulsif bozukluk meydana gelmektedir.
Obsesif Kompulsif Bozukluğun Belirtileri;
- Kir, bakteri ve mikropların bulaşmasından
korkmak, - Düzenli ve simetrik olmak,
- Hata yapmaktan korkmak,
- Sevdiklerine ve kendisine zarar gelmesinden
korkmak, - Tokalaşmaktan kaçınmak,
- Sosyal ortamlarda uygunsuz davranmaktan korkmak,
- Kıyafetlerin kirlenmesinden korkmak,
- Tahrişe neden olacak kadar el yıkamak,
- İşlerini belirli bir sayıda yapmaya çalışmak,
- Nesnelerin dağınık olmasında strese girme,
- Sürekli duş alma isteği,
- Başka insanlara zarar vermekten korkmak,
- Başkalarının dokunduğu nesnelere dokunmak,
- Bir şeyleri devamlı kontrol etme ihtiyacı
duymak, - Cinsel ve dinsel düşüncelerden korkmak,
- Akıldan çıkmayan düşünce ve görüntülere
takılmak, - Kendini güvende hissetmek için kapıları
kitlemek, - Kapıların kilitlerini tekrar tekrar kontrol
etmek, - Stres ve endişe durumlarından ve yerlerden
kaçınmaya çalışmak, - Rutin işler yaparken sayı saymaya başlamak,
- Elektrikli aletlerin çalıştığından emin olmak
için sürekli kontrol etmek, - Benzer ürünlerin sıralaması için ekstra çaba
harcamak, - Bir ifade, kelime ya da duayı içinden sürekli
tekrarlamak, - Abartılı düzen ve titizlik göstergesi
davranışlar, - Aşırı kuşku ve güvende olma ihtiyacı,
- Toplum içerisinde rezil olmaktan korkmak,
- Yemekleri belirli bir sıraya göre tüketmek,
- Değersiz nesneleri toplamak ve biriktirmek,
- Günlük işleri belirli bir sıraya sokarak yapmak,
- Uyku düzenini bozan düşünce, kelime ve
görüntülere takılmak.
Obsesif Kompulsif Bozukluğun Tedavi Süreci
Obsesyon, tüm bireylerde bulunan duyguların aşırıya kaçmış
şeklidir. Bireylerin obsesyon ile işlevselliği ve ruh halleri de bozulur. İş
yaşamı, aile hayatı, varsa çocukları ile ilişkisinin de bozulması kaçınılmaz
olacaktır.
Obsesif kompulsif bozukluğu görülen bireylerde, psikodinamik
terapi yöntemi kullanılmaktadır. Bu hastalığa sahip bireyler oldukça dirençli
bir yapıya sahip olduklarından, terapileri uzun süre alabilmektedir. Ancak obsesif
kompulsif bozukluk yani OKB, dinamik terapiye olumlu yanıt vermektedir. Bu
teknik, hastalığın davranışsal terapi kısımıdır.
Ayrıca gerekli olması halinde obsesif kompulsif bozukluk görülen bireylerin beyindeki serotonin düzeyeni maksimuma çekmek için bir takım ilaçlar da kullanılabilmektedir. İlaçların ortak amacı ise serotonin hormonunun arttırılmasıdır.
