Vücut rezervlerinde yeterli seviyede demir bulunmaması
sonucunda oluşan, oldukça sık görülen ve ilaçla tedavi edilebilen bir anemi türüdür.
Yoğun kan kaybı, kötü bir beslenme düzeni ya da besinlerdeki demir emilmesi
nedeniyle ortaya çıkan bir rahatsızlıktır.
Kandaki alyuvar sayısının azlığına anemi ismi verilmektedir.
Demir anemisi ise vücudumuzun sağlıklı alyuvar yapımı için gereken demir sahip
olamadığı durumları ifade eder. Yeterli seviyede demir bulamayan vücut,
depolanmış demiri kullanmaya başlamaktadır.
Kısa bir zaman içerisinde depolanan demir, tükenmektedir.
Depolanan demir tükendiğinde vücudumuz alyuvar yapmaya başlar. Ancak normalden
daha az hemoglobin bulundurmaktadır. Bu durumda demir eksikliği anemisi meydana
gelmektedir.
Dünya üzerinde en sık görülen anemi türü, demir eksikliği anemisidir. Dünya Sağlık Örgütü’nün verilerine göre global olarak kadınların %35’inde, erkek bireylerin %20’sinde, hamilelerin ise %50’sinde demir eksikliği anemisi yani kansızlık görülmektedir.
Demir Eksikliği Anemisinde Merak Edilenler;
Soru 1: Demir
eksikliği neden oluyor?
Cevap: Beslenme
yolu ile düzenli olarak alınmayan demir ve vücutta depolanan demirin herhangi
bir neden ile kaybedilmesi durumunda ortaya çıkıyor. İçerisinde demir
bulunduran besinleri yeterli düzeyde tüketmemek de demir eksikliğine neden
olmaktadır.
Soru 2: Demir
eksikliği belirtileri nelerdir?
Cevap: Kırılgan
saç ve tırnaklar, ciltte meydana gelen kuruluk, ağız köşelerinde meydana gelen
çatlaklar, dilde yanmalar, ağız mukozasında oluşan hassasiyet demir eksikliği
yani kansızlığın en çok rastlanan ve bilinen belirtileridir.
Soru 3: Demir
eksikliği nelere yol açmaktadır?
Cevap: Uzun
dönemli olan ve tedavi edilmeyen demir eksikliği kalp rahatsızlıkları,
gebelikte görülen ciddi sorunlar, bağışıklık sisteminin zayıflaması, çabuk
hastalanma, bebek ve çocuklarda gelişim ya da zeka geriliği gibi ciddi sağlık
sorunlarına yol açmaktadır.
Soru 4: Demir
eksikliğinde tanı nasıl konulur?
Cevap: Demir
eksikliği sorunu, kan sayımı ile öğrenilebilen bir rahatsızlıktır. Vücutta
bulunan demir depolarının durumunu gösteren kan testleri ile ortaya
çıkmaktadır. Başarılı bir tedavi süreci için kansızlığı oluşturan sebebin tam
olarak saptanması gerekmektedir.
Soru 5: Demir
eksikliği nasıl önlenmektedir?
Cevap: Demir içeriği fazla olan gıdaların tüketilmesi, bu yiyecekleri demir emilimini kolaylaştıran besinler ile birleştirerek tüketmek demir eksikliğini önlemeye yardımcı olmaktadır. Aynı zamanda demir emiliminin azalmasına neden olan yiyecek ve içeceklerden de uzak durulması gerekmektedir.
Soru 6: Demir
eksikliğine ne iyi gelmektedir?
Cevap: Öğünlerinizde
kırmızı et, karaciğer, sakatatlar, nohut, mercimek, börülce, barbunya, bezelye,
kuru fasulye, ıspanak, patates, kuru erik, çekirdeksiz üzüm, haşlanmış soya
fasulyesi, kabak, yulaf, pekmez, bal gibi demir içeriği bulunan besinleri
düzenli olarak tüketerek demir eksikliği önlenebilir.
Soru 7: Demir emilimini
engelleyen yiyecekler nelerdir?
Cevap: Demir
emilimini azaltarak, demir eksikliğinin oluşmasına neden olan besinler; kepek
ve kepekli tahıllar, yağlı tohumlar, kahve, siyah çay, soya ve soya sütünden elde
edilen protein, kalsiyum tuzları tüketilirken, olabildiğince demir içeren
besinler ile birlikte tüketilmemelidir.
Soru 8: Demir
eksikliğinin tedavisi nasıl yapılmaktadır?
Cevap: Demir
eksikliğinin öncelikle kesin olarak sebebi öğrenilmeli ve bu sebeplerin ortadan
kaldırılması ile ilk adım atılmaktadır. Beslenme planı yeniden hazırlanmalı ve
demir emilimini azaltan besinlerden uzaklaşılmalıdır. Gerekli olması halinde
ilaçla tedavi başlanılmaktadır. Ancak ilaç tedavisini mutlaka doktorunuz ile
birlikte devam ettirmelisiniz.
Soru 9: Demir
eksikliğinde ilaç kullanımı nasıl olmalıdır?
Cevap: İlaç
tedavisi mutlaka doktorunuzun gözetiminde olmalıdır. Aç karnına kesinlikle
demir eksikliği ilaçları kullanılmamalıdır. Aynı zamanda süt ve süt ürünleri
ile birlikte ilaçlarınızı almamalısınız. Vücudunuzun demir deposunun yeterli
düzeyde dolması için minimum 6 ay ilaç tedavisine devam edilmelidir. Tedavinizi
doktor bitirmeden, kendiniz bitirmemelisiniz.
Soru 10: Demir
eksikliği en sık kimlerde görülür?
Cevap: Demir eksikliği anemisi riski en çok gebelikte, bebekler, küçük çocuklar, kadınlar ve iç organlarında kanama meydana gelen yetişkinlerde meydana gelmektedir.
