Dünya genelinde 60’tan fazla bitkide bulunan kafein, zararlı
böceklere karşı bitki tarafından geliştirilen bir tür zehirdir diyebiliriz. Kendine
özgü tadı ve aroması nedeniyle pek çok yiyecek ve içeceğin yanı sıra bazı
ilaçlarda da kafein kullanılıyor.
Günlük hayatımızda farkında olmadan, birçok yiyecekten
kafein alıyoruz. En çok kafein içeriğini; kahve, çay, kola ve çikolatada
bulunuyor. Bağımlılık yapan kafein tüketimini, kontrol altında tutmamız
sağlığımız açısından önemli bir durum.
Düzenli kullanım ile iki hafta gibi kısa bir sürede, vücudumuz kafeini benimsiyor ve tolerans gösteriyor. Başka bir deyişler aldığınız günlük kafein miktarı vücut için yeterli gelmemeye başlıyor ve dozu arttırmanızı bekliyor. Bağımlılık haline gelen kafein ihtiyacını karşılamadığınızda ise vücutta bazı semptomlar baş göstermeye başlayabiliyor.
Kafeinin Vücut Üzerindeki Etkileri;
- Böbreklerin daha hareketli olmasını
sağladığından, gün içerisinde sıkça idrara çıkartıyor, - Vücudunuzun daha dinç ve enerjik olmasına katkı
sağlıyor, - Adrenalin ve stres hormonu olarak bilinen
Kortizol hormonunu salgılatıyor, - Metabolizmayı hızlandırıyor,
- Yüksek konsantrasyon oluşturuyor,
- Kalbin daha hızlı çalışmasını dolayısıyla kan
basıncını arttırıyor, - İskelet kaslarını kuvvetlendiriyor,
- Uyku isteğini bastırıyor,
- Mide asidini fazlalaştırarak, sindirim üzerinde
etki ediyor, - Uyarıcı özelliği bulunan maddeler arasında yer
alır ve sinir sistemini uyarır, - Termojenik özelliğe sahiptir, vücut ısısını
arttırır.
Vücut Geliştirmede Kafein Neden Önemlidir?
Antrenman öncesinde kafein tüketilmesi, antrenmanlarda
performans ve dayanıklılığı arttırmaktadır. Konsantrasyon ve odaklanma ihtiyacı
duyan bireyler, spor esnasında adapte olabilmesi için antrenman öncesi kafein
içeren içecek ya da yiyecekleri tercih ederek zihin-kas uyumunu
yakalayabilirler.
Kafein vücut geliştirme antrenmanlarında; kondisyonu
arttırarak, normalde yaptığınız çalışmalardan daha uzun süre çalışmanızı sağlarken,
yorgunluk süresini de geciktirmektedir. Antrenman öncesi tüketeceğiniz kafeinli
içeceği dikkatli seçmelisiniz, kola yerine kahveyi tercih etmeniz en mantıklı
seçenek olacaktır.
Metabolizmayı ve kan basıncını yükselten kafein sayesinde yağ yakımını hızlandırabilir, kısa sürede daha fazla kalori harcayabilirsiniz. Dayanıklılığı ve performansı arttıran kafein, sinir sistemi üzerinde yaptığı etki ile ağrı eşiğini yükseltecektir.
Kafein Tüketiminde Bilinmesi Gerekenler;
Spor yapmıyorsanız, kafeinden uzak durmanız yararınıza
olacaktır. Sporcular için doğal bir performans arttırıcı olan kafein, spor
yapmayan bireylerde sağlık sorunlarına yol açabilir. Özellikle kalp
hastalıkları bulunanlar, tansiyon rahatsızlığı olanlar, uyku problemi
yaşayanlar için asla tercih edilmemelidir.
Spor müsabakalarına katılan bir sporcu değilseniz, saat
16:00’ dan sonra kafein tüketmemeye özen göstermelisiniz. Performansınızı
arttırmak isterken, uyku esnasında vücudunuzda meydana gelecek gelişmelerden
mahrum kalmayın. Uykunun, kas gelişimi ve onarımı açısından çok daha önemli
olduğunu hatırlatmak isteriz.
Antrenmanlarınıza katkı sağlaması için kafein
tüketiyorsanız, mutlaka çalışma öncesinde tüketmeniz gerektiğini de
bilmelisiniz. Antrenmandan sonra kafein alımı; kortizol üretimi nedeniyle
vücuttaki zararlı maddelerin atılmasını geciktirdiği gibi, kas onarımını da
yavaşlatacağından teknik bir hata meydana getirecektir.
Günlük tüketilmesi gereken kafein miktarını belirlemeni ve buna bağlı kalmalısınız. Spor yapan bireyleri vücut ağırlığına uygun miktarda, ortalama olarak 300-500 mg. Arasında kafein tüketmesi gerekir. Ancak spor yapmıyorsanız, tüketmeniz gereken kafein miktarı maksimum 300 mg. Olmalı ve bunu aşmamaya özen göstermelisiniz.
Fazla Kafein Alımının Zararları Nelerdir?
- Düzenli
kullanılan kafein bağımlılık yapar, - Dozu
ayarlayamadığınızda uyku sorunları oluşur, - Aşırı
kafein tüketimi kalp rahatsızlıklarına neden olur, - Mide
asidini arttırdığı için mide ülserine kadar farklı rahatsızlıklara yol açar, - Sık
idrara çıkma nedeniyle aşırı sıvı kaybından, dehidrasyona sebep olur, - Düşünce
bozukluğu ve halüsinasyona neden olur, - Fazla
kafein strese neden olarak baş ağrısı ve migreni tetikler, - Adrenalin
seviyesinin maksimuma çıkması ile seyirme, titreme ve kalp çarpıntısı görülür, - Sindirimi
tam olarak tamamlanmayan gıdaları ince bağırsağa geçmesine neden olduğundan
sindirim sistemi sorunlarına yol açar.